Đề tài thuộc lĩnh vực Khoa học xã hội và hành vi, hướng đến việc khai thác giá trị giáo dục từ tấm gương danh nhân Nguyễn Thị Duệ – nữ tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam theo tư liệu được giới thiệu trong báo cáo nghiên cứu. Cuộc đời và dấu ấn của bà là nguồn cảm hứng để học sinh thêm trân trọng tri thức, nuôi dưỡng ý chí vượt khó và chủ động phấn đấu trong học tập.
Điểm nổi bật của đề tài là không dừng lại ở việc tìm hiểu thân thế, sự nghiệp của danh nhân mà hướng tới vận dụng những giá trị lịch sử vào thực tiễn giáo dục. Nhóm nghiên cứu đặt ra các câu hỏi: Việc tìm hiểu tấm gương Nguyễn Thị Duệ có giúp học sinh tăng động lực học tập không? Học sinh có kiên trì hơn khi gặp bài khó, biết đặt mục tiêu và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết không?
Để tìm hiểu những vấn đề này, nhóm nghiên cứu vận dụng các phương pháp như nghiên cứu tài liệu, điều tra bằng bảng hỏi, phỏng vấn ngắn, quan sát và so sánh kết quả trước – sau tác động. Trên cơ sở đó, nhóm xây dựng mô hình giáo dục “Một tấm gương – Một mục tiêu – Một hành động”, kết hợp các sản phẩm như infographic, video, mã QR, phiếu đặt mục tiêu học tập và nhật ký vượt khó trong 7 ngày.
Thông qua mô hình này, học sinh được tìm hiểu về danh nhân Nguyễn Thị Duệ, chia sẻ những bài học rút ra từ tấm gương hiếu học, xác định mục tiêu của bản thân và lựa chọn những hành động cụ thể để thực hiện. Khi gặp khó khăn trong học tập, các em được khuyến khích thử phương pháp khác, chia nhỏ nhiệm vụ, chủ động hỏi thầy cô, bạn bè và kiên trì tìm hướng giải quyết.
Đề tài có ý nghĩa thiết thực khi kết nối giáo dục truyền thống với việc phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. Việc ứng dụng học liệu số và mã QR cũng góp phần làm cho hoạt động giáo dục trở nên sinh động, thuận tiện, tiết kiệm chi phí và có khả năng sử dụng trong các tiết học, hoạt động trải nghiệm – hướng nghiệp, sinh hoạt dưới cờ và hoạt động thư viện.
Bên cạnh đó, đề tài hướng tới đánh giá hiệu quả bằng dữ liệu khảo sát và phản hồi thực tế của học sinh, thay vì chỉ dựa trên cảm nhận chủ quan. Kết quả nghiên cứu cần được đối chiếu với dữ liệu gốc để xác định mức độ thay đổi về động lực học tập, ý thức vượt khó và khả năng đặt mục tiêu của học sinh.
Với cách tiếp cận gần gũi, sáng tạo và gắn liền với thực tiễn nhà trường, đề tài góp phần khẳng định giá trị của việc giáo dục học sinh thông qua những tấm gương danh nhân. Qua đó, các em không chỉ hiểu hơn về truyền thống hiếu học của quê hương, đất nước mà còn biết chuyển hóa những bài học lịch sử thành mục tiêu và hành động thiết thực trong cuộc sống.
Trong thời gian tới, mô hình có thể tiếp tục được hoàn thiện, áp dụng và nhân rộng trong nhà trường, góp phần xây dựng môi trường giáo dục tích cực, khơi dậy niềm say mê học tập, tinh thần tự học và ý chí vượt khó cho học sinh THCS.