Phát huy tinh thần sáng tạo, vận dụng kiến thức vào thực tiễn và lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường, học sinh Trường THCS Núi Đối đã thực hiện dự án nghiên cứu khoa học kỹ thuật với hướng tiếp cận mới: tận dụng phụ phẩm vỏ dứa để phát triển sản phẩm nước rửa bát sinh học theo định hướng kinh tế tuần hoàn.
Hưởng ứng Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp thành phố dành cho học sinh trung học năm học 2026–2027, Trường THCS Núi Đối đã lựa chọn, hướng dẫn và hỗ trợ các nhóm học sinh hoàn thiện những dự án có tính ứng dụng thực tiễn. Trong đó, dự án “Tối ưu hóa tỉ lệ eco-enzyme vỏ dứa – bồ hòn trong phát triển nước rửa bát sinh học theo hướng kinh tế tuần hoàn” là một hướng nghiên cứu đáng chú ý, thể hiện sự chủ động tìm tòi, sáng tạo và ý thức trách nhiệm với môi trường của học sinh nhà trường.
Dự án do hai học sinh Phạm Phan Ngọc Hân và Phạm Ngọc Bảo Thư, lớp 8B10, thực hiện dưới sự hướng dẫn của cô giáo Cao Ngọc Anh, Trường THCS Núi Đối.
Trong sinh hoạt hằng ngày, vỏ dứa thường bị bỏ đi sau khi sử dụng phần quả. Trong khi đó, bồ hòn là nguyên liệu thực vật chứa saponin, có khả năng tạo bọt và hỗ trợ làm sạch. Từ những nguyên liệu gần gũi này, nhóm học sinh đặt ra câu hỏi: Liệu có thể phối hợp eco-enzyme được tạo ra từ vỏ dứa với dịch chiết bồ hòn theo một tỉ lệ phù hợp để loại bỏ dầu mỡ hiệu quả, đồng thời sử dụng nguyên liệu hợp lý hơn hay không?
Đây cũng là bước phát triển tiếp theo từ hướng nghiên cứu về khả năng làm sạch của eco-enzyme vỏ dứa được thực hiện trước đó. Thay vì chỉ khảo sát khả năng làm sạch ban đầu, nhóm tập trung vào việc so sánh các công thức, đo lường hiệu suất loại bỏ dầu mỡ, xử lý số liệu và lựa chọn công thức có triển vọng để phát triển thành sản phẩm nước rửa bát sinh học dạng gel.
Để đánh giá khách quan khả năng làm sạch, nhóm đã xây dựng quy trình thí nghiệm có đối chứng và lặp lại. Eco-enzyme vỏ dứa, dịch chiết bồ hòn và các hỗn hợp ở nhiều tỉ lệ khác nhau được đưa vào khảo sát trong những điều kiện được kiểm soát.
Nhóm sử dụng phương pháp định lượng dựa trên sự thay đổi khối lượng dầu mỡ trước và sau khi làm sạch để tính hiệu suất loại bỏ dầu mỡ. Kết quả được tổng hợp, so sánh và phân tích thống kê nhằm đánh giá sự khác biệt giữa các công thức, từ đó từng bước thu hẹp phạm vi tỉ lệ cần nghiên cứu.
Qua các giai đoạn thử nghiệm, kết quả cho thấy việc phối hợp eco-enzyme vỏ dứa và dịch chiết bồ hòn có tiềm năng cải thiện khả năng loại bỏ dầu mỡ so với việc sử dụng riêng từng thành phần trong điều kiện thí nghiệm. Đáng chú ý, nhóm tiếp tục khảo sát các công thức có tỉ lệ bồ hòn thấp hơn nhằm tìm kiếm sự cân bằng giữa hiệu quả làm sạch và mức sử dụng nguyên liệu.
Quá trình nghiên cứu không chỉ đòi hỏi sự kiên trì trong thực nghiệm mà còn giúp học sinh rèn luyện kỹ năng quan sát, đo đạc, ghi chép, xử lý số liệu và đưa ra nhận định dựa trên bằng chứng khoa học.
Từ kết quả khảo sát và lựa chọn công thức nền, nhóm đã tiếp tục nghiên cứu chế tạo nước rửa bát sinh học dạng gel. Sản phẩm được theo dõi về màu sắc, trạng thái, độ đồng nhất, độ sệt, pH và khả năng loại bỏ dầu mỡ.
Kết quả thử nghiệm ngày 15/10/2026 cho thấy sản phẩm gel từ eco-enzyme vỏ dứa và bồ hòn đạt hiệu suất loại bỏ dầu mỡ trung bình 98,70%. Trong cùng phép thử, sản phẩm nước rửa bát công nghiệp dùng làm đối chứng đạt 98,80%. Phân tích thống kê trong báo cáo cho thấy sự khác biệt giữa hai kết quả chưa có ý nghĩa thống kê ở mức 0,05.
Đây là kết quả thực nghiệm đáng khích lệ, cho thấy tiềm năng phát triển của công thức nghiên cứu. Tuy nhiên, nhóm cũng xác định cần tiếp tục đánh giá độ ổn định lâu dài, mức độ an toàn và sự phù hợp của sản phẩm khi sử dụng thực tế trước khi xem xét khả năng ứng dụng rộng rãi.
Giá trị của dự án không chỉ nằm ở việc tạo ra một sản phẩm thử nghiệm mà còn ở cách tiếp cận vấn đề từ thực tiễn cuộc sống. Việc tận dụng vỏ dứa để tạo eco-enzyme góp phần nâng cao giá trị sử dụng của phụ phẩm thực vật; việc nghiên cứu phối hợp với bồ hòn hướng tới sử dụng nguyên liệu hợp lý hơn trong phát triển sản phẩm làm sạch.
Đối với học sinh, dự án là cơ hội để vận dụng kiến thức khoa học vào giải quyết vấn đề thực tế, làm quen với phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và phát triển năng lực sáng tạo, hợp tác, tư duy phản biện. Qua đó, các em từng bước hình thành ý thức sử dụng tài nguyên tiết kiệm, giảm lãng phí và quan tâm hơn đến những vấn đề môi trường xung quanh.
Sự tham gia của học sinh lớp 8 vào một đề tài có nhiều công đoạn nghiên cứu cũng thể hiện tinh thần chủ động học hỏi, dám đặt câu hỏi và kiên trì tìm kiếm lời giải bằng phương pháp khoa học.
Trong thời gian tới, việc tiếp tục hoàn thiện quy trình chế tạo, theo dõi độ ổn định của sản phẩm và bổ sung các đánh giá cần thiết sẽ là những nội dung quan trọng để nâng cao chất lượng nghiên cứu.
Với sự hướng dẫn của giáo viên và sự nỗ lực của học sinh, dự án “Tối ưu hóa tỉ lệ eco-enzyme vỏ dứa – bồ hòn trong phát triển nước rửa bát sinh học theo hướng kinh tế tuần hoàn” góp phần khẳng định ý nghĩa của hoạt động nghiên cứu khoa học trong nhà trường: khơi dậy niềm đam mê khám phá, phát triển năng lực vận dụng kiến thức và nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo vì cộng đồng.
Trường THCS Núi Đối tiếp tục khuyến khích học sinh tích cực tham gia nghiên cứu khoa học kỹ thuật, gắn kiến thức với thực tiễn, từng bước hình thành những ý tưởng có giá trị và lan tỏa thông điệp sống xanh, sử dụng tài nguyên hiệu quả, hướng tới sự phát triển bền vững.
Một số hình ảnh của dự án:
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português